Auschwitz vanuit Krakau

Auschwitz vanuit Krakau

september 4, 2017 0 Door Sanne Snijders

Tijdens onze city-trip naar Krakau bezochten we het ex-concentratiekamp Auschwitz-Birkenau. Bij het terugzien van de foto’s draait mijn maag er nog altijd van om. Wat een ontzettend indrukwekkende ervaring was dit. Een bezoek aan de plek waar elke dag honderdduizenden mensen de strijd voerden tussen hun leven en de dood, laat je gegarandeerd even keihard stil staan bij de waarde van je eigen leven. 


De reis naar Auschwitz vanaf Krakau

Al vroeg in de ochtend kwamen de parkeerplaats naast het oorspronkelijke concentratiekamp Auschwitz op rijden. Hier moesten we ongeveer een half uurtje wachten tot we een gids toegewezen kregen. In tussen kregen we van de organisatie Krakville alvast wat informatie over wat ons te wachten stond. We zouden eerst rondlopen in ‘Auschwitz I’, een klein deel van het complete kamp. Dit zou zo ongeveer 1.5 uur in beslag nemen. Daarna zouden we vertrekken richting ‘Auschwitz II’, ook wel het vernietigingskamp Birkenau genoemd. 

Auschwitz I

In 1940 werd Auschwitz I in gebruik genomen als gevangenenkamp en later werd het voornamelijk gebruikt als administratief centrum. Je loopt Auschwitz I binnen via de, onder veel mensen bekende, poort met daarop de spreuk ‘Arbeit macht frei’. Ik kon me nog goed herinneren dat onze geschiedenis leraar ons ooit verteld had dat de gevangenen in dit kamp besloten uit protest de B in ‘Arbeit’ op de kop te hangen. Op foto’s had ik het al wel eens gezien, maar het was toch het eerste waar ik naar zocht toen we het kamp binnen liepen. En inderdaad: de B hangt op z’n kop. 

Het werkkamp Auschwitz I bestaat voornamelijk uit bakstenen barakken, waarvan er nog vrij veel behouden zijn gebleven. Een aantal van deze barakken dienen nu als museum. We liepen allereerst naar een barak die had gediend als gevangenis, met daarachter het executieplatform. Daarna liepen we door naar het gebouw dat gediend had als ‘ziekenhuis’. Onder andere in dit gebouw had Josef Mengele zijn vreselijke experimenten uitgevoerd. Echt bizar. 

Om nooit meer te vergeten

In het volgende gebouw werden voor het eerst echt geconfronteerd met de impact van dit concentratiekamp. Het is één ding om te horen hoeveel mensen getransporteerd zijn naar Auschwitz, maar een tweede om het met je eigen ogen te zien. In dit museum zagen we vitrines vol met koffers, brilletjes, schoenen, haren en bezittingen van de voormalig kampbewoners. Het betreden van deze ruimte zal me mijn hele leven bij blijven.

Voordat we Auschwitz I verlieten kwamen we nog langs de gaskamer en het crematorium van dit eerste deel van het kamp. Ook deze zijn na de oorlog bewaard gebleven. Vanaf 1942 werden hier groepen gevangenen door middel van het gas Zyklon B om het leven gebracht. We konden zelf besluiten of we deze ruimte in wilden of dat we liever buiten wilden wachten. We besloten na even nadenken om wel naar binnen te gaan. Ergens ben je namelijk heel erg benieuwd. Eenmaal binnen wilden we deze ruimte eigenlijk ook zo snel mogelijk weer uit. Ik probeerde er binnen niet te veel bij stil te staan wat er in de kamers ooit gebeurd was, maar toen ik weer buiten stond overviel me dit toch wel een beetje. 

Auschwitz II – Birkenau

Na ongeveer anderhalf uur bij Auschwitz I te hebben rondgelopen, vertrokken we richting Auschwitz II – Birkenau. Auschwitz II – Birkenau fungeerde als vernietigingskamp en was vele malen groter dan Auschwitz I. In 1942 werd dit deel van het concentratiekamp geopend. Het dorp Birkenau, dat oorspronkelijk op en rondom de plek van het kamp lag, was volledig afgebroken voor de opening. Na verloop van tijd werd Birkenau een van de belangrijkste Duitse schakels in het uitroeien van de Joden. Het kamp zat op zijn piek met vier gaskamers en vier crematoria. 

Het hoofdgebouw, die als ingang voor Auschwitz II dient, is een van de weinige gebouwen die is blijven staan na de oorlog. Verder werd praktisch alles afgebroken en gebombardeerd. Om sporen uit te wissen. Een aantal van de houten barakken zijn gereconstrueerd en op het terrein staat ook nog een nagebouwde tramwagon. 

Immens groot.

Ook hier lopen we zo ongeveer 1.5 uur rond. We krijgen uitleg over de werkwijze binnen het kamp en komen vervolgens uit bij een van de houten barakken. Vergeleken met Auschwitz I, is het hier nog schokkender hoe (voor het grootste gedeelte) Joden hutjemutje op elkaar gepropt werden. In verschrikkelijke omstandigheden. Het lijkt wel alsof je in een filmt rondloopt. Je vraagt je constant af of dit allemaal echt gebeurd is. 

Ook in Auschwitz II – Birkenau gaan we langs de executieplek en langs de gaskamers en crematoria. Er is nog maar weinig van deze plekken over, wat misschien ook maar goed is. Alleen al aan de omvang de gebouwen kan je goed zien hoe immens groot dit project was. 

Een paar tips voor een bezoek aan concentratiekamp Auschwitz

Tip 1: Bereikbaarheid 

Het concentratiekamp Auschwitz is zowel privé als via een organisatie te bereiken. Wil je zelf een bezoek brengen aan Auschwitz moet je wel een auto moeten huren. Het is namelijk ongeveer anderhalf uur rijden vanaf Krakau. Zelf vond ik het wel fijn om via een organisatie naar Auschwitz te gaan. Zo hoefden we de heen- en terugweg niet op de weg te focussen. Het verschilt natuurlijk per persoon, maar een bezoek aan Auschwitz kan vrij heftig zijn. Auto rijden is dan misschien niet het eerste waar je zin in hebt. 

Tip 2: Organisatie 

Zoals ik al zei boekten wij onze dag Auschwitz via Krakville, een organisatie die zich bevindt in het centrum van Krakau. De dag van te voren liepen we het kantoortje binnen en de werknemers van Krakville wisten ons snel te helpen. Binnen tien minuten stonden we weer buiten. Ook tijdens de dag van ons bezoek verliep alles soepel en wisten de tourguides ons goed te helpen als we vragen hadden. 

Tip 3: Vooraf boeken? 

Als je 100% zeker weet dat je tijdens je citytrip naar Krakau ook een dag Auschwitz wilt bezoeken zou ik het je aanraden om van te voren een dagtrip te boeken. Bijvoorbeeld via getyourguide, kan je van te voren bij meerdere organisaties (waaronder Krakville) je dagtrip regelen. Dit kan je ook nog zomaar tien euro per persoon schelen. Het enige nadeel is dat je vaak al van te voren aan moet geven op welke dag je wilt gaan. Dit beperkt je een beetje in je vrijheid tijdens je trip.

Tip 4: studentenpas 

Wij boekten onze trip dus ter plekke en betaalden uiteindelijk dertig euro per persoon voor een dagtrip van 8 uur. Tegen vertoon van onze studentenpas kregen we bij Krakville een korting van vijf euro per persoon. Net als op vele plekken in Krakau zou ik je dus ook hier aanraden om je studentenpas mee te nemen!  

Persoonlijk vond ik het bezoek aan Auschwitz, in combinatie met een citytrip naar Krakau, ontzettend dubbel. Het is ergens mooi om een stukje van de geschiedenis mee te kunnen maken. Maar dat dit kamp zó ontzettend groot was en de verhalen zó cru, had ik niet verwacht. Ik kijk er nog steeds op terug als een hele heftige, maar indrukwekkende ervaring. Na ons bezoek heb ik meerdere boeken gelezen en documentaires gekeken over Auschwitz. Eigenlijk heb ik er zelfs spijt van dat ik dit niet van te voren heb gedaan. Dat had het bezoek misschien nog wel tien keer zo indrukwekkend gemaakt. 


Sanne Snijders
4 september 2017


Heb je nog meer vragen, of wil je graag nog meer informatie over Auschwitz? Voel je vrij om contact met ons op te nemen via de mail of Instagram! We geven je graag antwoord op al je vragen.